รางวัลนี้ท่านได้แต่ใดมา มาเรียนรู้เรื่องราวของรางวัลจากการประกวดต่าง ๆ ที่ถูกมอบให้กับมังงะชั้นเยี่ยมกันเถอะ

0
640 views

 

หนังก็มีรางวัลออสการ์, ลูกโลกทองคำ  เพลงฝรั่งก็มีรางวัลแกรมมี่ (ที่ไม่ใช่ค่ายเพลงนะ) อนิเมก็ยังพอจะมีรางวัลอย่าง Anime Grand Prix ให้เห็น แล้วหนังสือการ์ตูนล่ะมีรางวัลในญี่ปุ่นแจกให้กับผลงานหนังสือการ์ตูนที่ยอดเยี่ยมกับเขาบ้างไหม

ไม่ต้องคิดกันนานเพราะขอเฉลย ณ จุด ๆ นี้เลยว่ารางวัลที่จะมอบให้กับการ์ตูนนั้นมีอยู่ไม่น้อยเลยล่ะ นักอ่านการ์ตูนหลายคนน่าจะคุ้นตาบ้างเพราะโฆษณาในการ์ตูนบางเล่มก็มีลงไว้ว่า “การ์ตูนเรื่องนี้ได้รับรางวัลมา” บทความชุดนี้ของเราเลยจะพามาดูว่ารางวัลการ์ตูนที่ออกไปในลักษณะการ์ตูนยอดเยี่ยมมีรางวัลไหนที่น่าสนใจกันบ้าง แล้วแต่ละรางวัลมีรายละเอียดคร่าว ๆ อย่างไรบ้าง

 Bungeishunju Manga Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี  1955

รางวัลสายการ์ตูนระดับเก่าแก่ที่ถูกจัดโดย Bungeishunju สำนักพิมพ์เป็นสายวรรณกรรมและหนังสือสะท้อนสังคม ที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1923  ส่งผลให้รางวัลสำหรับมังงะเจ้านี้ ตั้งใจมอบรางวัลให้การ์ตูนแนวเสียดสีสังคม ซึ่งอาจจะเป็นแก๊ก 4 ช่องจบ หรือ แก๊กช่องเดียวจบ หรือไม่ก็ต้องเป็นงานระดับมาสเตอร์พีซ  อาจะเพราะตัดสินได้ยากว่าผลงานเรื่องไหนเป็นงานสะท้อนสังคมญี่ปุ่นอย่างแท้จริง ทำให้การ์ตูนหลายเรื่องที่ได้รับรางวัลนี้มาตั้งแต่ปี 1955 ไม่เป็นที่รู้จักของคนนอกประเทศมากนัก และอาจจะเป็นเพราะสไตล์รางวัลที่หาเรื่องเหมาะสมยากทำให้รางวัลนี้ถูกแจกครั้งสุดท้ายเมื่อปี 2001

ภาพจาก – Amazon.ca

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Buddha ของ เท็ตสึกะ โอซามุ

Shogakukan Manga Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1956

ภาพจาก – https://ameblo.jp/mangajuku/entry-12254126178.html

หนึ่งในรางวัลสำหรับหนังสือการ์ตูนที่เก่าแก่ที่สุด รางวัลรายปีที่จัดโดยสำนักพิมพ์ Shogakukan สำนักพิมพ์ขนาดใหญ่ที่เป็นผู้ก่อตั้งสำนักพิมพ์ Shueisha ก่อนที่สำนักพิมพ์นี้จะไปก่อตั้ง Hakusensha อีกทีหนึ่ง ทำให้กลุ่มสำนักพิมพ์นี้ถูกเรียกว่า Hitotsubashi Group เพราะงั้นอย่าแปลกใจทำไมสองเจ้าหลังถึงไม่มีรางวัลใหญ่ประจำปีแบบนี้

Shogakukan Manga Award จะแจกรางวัลให้กับการ์ตูนที่ทำการตีพิมพ์ต่อเนื่องในปีที่ผ่านมา เดิมทีเคยมีรางวัลใหญ่รางวัลเดียว ก่อนจะแยกย่อยเป็นหมวด  การ์ตูนทั่วไป, การ์ตูนสายโชเน็น, การ์ตูนสายโชโจ และ การ์ตูนสำหรับเด็ก ทีหลัง ว่ากันว่าตัวรางวัลค่อนข้างจะลำเอียงให้ผลงานที่ Shogagukan เป็นผู้ผลิต แม้ว่าหลัง ๆ จะมีผลงานของสำนักพิมพ์อื่นสลับสับเปลี่ยนเข้ามาชนะบ่อยครั้งขึ้น แต่ถ้าดูจากรายชื่อผู้ได้รางวัลแล้วก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าการ์ตูนที่ได้รับรางวัลในแต่ละปีเป็นการ์ตูนที่ดังจริง ๆ

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Bleach เทพมรณะ(์NED), Nana(Bongkoch), 7 Seeds (Bongkoch)

Japan Cartoonists Association Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1972

ป้ายรางวัล Japan Cartoonists Association Award ที่มีตัวละครกระต่ายกับกบจากภาพชุด ‘Choju Giga’ ที่ถือว่าเป็น ‘มังงะ’ เรื่องแรกในประวัติศาสตร์ของประเทศญี่ปุ่น / ภาพจาก – http://wild7.jp/13424

สองรางวัลแรกที่เล่าถึงนั้นเป็นการแจกรางวัลจากทางสำนักพิมพ์ ส่วนรางวัลนี้ถูกขึ้นโดย สมาคมนักเขียนการ์ตูนของญี่ปุ่น รางวัลเปิดกว้างให้กับนักเขียนทุกคนที่ส่งผลงานเข้ามาร่วมแข่งขันแบบไม่จำกัดแนวหรือค่าย เป้าประสงค์เดิมของงานนี้เพื่อเป็นการสนับสนุนวงการหนังสือการ์ตูนญี่ปุ่นที่เติบโตขึ้นในช่วงยุค 1970  มาในปัจจุบันออกจะเป็นการให้เกียรติแด่ผลงานและนักเขียนที่สร้างผลงานอันโดดเด่นออกมาให้โลกได้ติดตามเสียมากกว่า

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – 20th Century Boys & 21st Century Boys (NED), One Piece (SIC), Golgo 13

Kodansha Manga Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1977

สึโตมุ นิเฮย์ ไปรับรางวัล Kodansha Manga Award ในชุดคอสเพลย์จากผลงาน อัศวินอวกาศ ของเขาเอง / ภาพจาก – http://natalie.mu/comic/news/153164

อีกหนึ่งรางวัลจากสำนักพิมพ์ใหญ่ของญี่ปุ่นอย่าง Kodansha ในปัจจุบันแต่ละปีจะมีรางวัลสามสาขา ประกอบด้วย การ์ตูนทั่วไป, การ์ตูนสายโชเน็น และการ์ตูนสายโชโจ ด้วยความที่เป้าหมายของรางวัลนี้เป็นการแจกรางวัลให้กับผลงานในปีที่ผ่านมาใกล้เคียงกับ Shogakukan Manga Award ความใกล้เคียงนั้นรวมถึงปัญหาที่ว่าผลงานของสำนักพิมพ์เจ้าบ้านมักจะมีโอกาสได้รับรางวัลมากกว่าเจ้าอื่น ๆ เช่นกัน แล้วก็ต้องยอมรับเช่นกันว่าเรื่องที่ได้รับรางวัลนั้นเป็นเรื่องที่โดดเด่นในทั้งในฝั่งของสำนักพิมพ์เจ้าบ้านและฝั่งผู้อ่านหนังสือการ์ตูน

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Black Jack หมอปีศาจ (VBK), 3 x 3 Eyes (VBK), Q.E.D. อย่างนี้ต้องพิสูจน์ (VBK)

Seiun Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1970 เริ่มแจกรางวัลสาขา Best Comic ปี 1978

ปกของใบประกาศนียบัตรของรางวัล Seiun Award เมื่อปี 2003 / ภาพจาก – http://www.sf-fan.gr.jp/seiun/

ความจริงแล้ว Seiun Award ไม่ใช่รางวัลมังงะโดยตรงแต่เป็นรางวัลสำหรับผลงานแนวไซไฟ ที่จัดงานโดย สมาพันธ์แฟนกรุ๊ปบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์ของญี่ปุ่น (Nihon Fan Group Rengo Kaigi) ตัวรางวัลถูกแบบออกเป็นหลายสาขา ทั้งนิยายภาษาญี่ปุ่น นิยายภาษาต่างประเทศ รวมถึงสาขา การ์ตูนยอดเยี่ยม (Best Comic) ที่เริ่มแจกรางวัลสาขานี้ตั้งแต่ปี 1978 ผู้มีสิทธิ์ได้รางวัลนี้ ไม่ได้มีเพียงชาวญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ผลงานต่างประเทศก็มีโอกาสได้รับรางวัลนี้เช่นกัน

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Cardcaptor Sakura (VBK), Fullmetal Alchemist แขนกลคนแปรธาตุ (SIC), ปรสิต (SIC)

Nihon SF Taisho Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1980

ผู้ชนะรางวัล Nihon SF Taisho Award ครั้งที่ 37 / ภาพจาก – http://jp.ign.com/manga/13108/news/37sfwombs

อีกหนึ่งรางวัลสำหรับผลงานแนวไซไฟ และไม่ใช่รางวัลสำหรับหนังสือการ์ตูนโดยตรง ส่วนที่แตกต่างกับ Seiun Award ก็คือรางวัลนี้เป็นถูกจัดขึ้นโดย สมาพันธ์นักเขียนบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์ของญี่ปุ่น (Science Fiction and Fantasy Writers of Japan) ที่จะทำการเลือก หนัง, ละคร, นิยาย หรือ การ์ตูน แนวไซไฟที่โดดเด่นของปีเป็นผู้ได้รับรางวัล

อาจจะเพราะเป็นการคัดเลือกของนักเขียนสายไซไฟโดยตรงทำให้ผลงานที่ได้รับรางวัลนี้มักจะมีเนื้อเรื่องที่หนักแน่นเป็นเอกลักษณ์ และอาจจะไม่โดนใจคนทั่วไปเท่าใดนัก

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Wombs ปฏิบัติการข้ามมิติ (SIC)

Tezuka Osamu Cultural Prize เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1997

ภาพจาก – http://www.asahi.com/shimbun/award/tezuka/2017prize/winner.html

หนังสือพิมพ์ Asahi Shimbun เป็นผู้ก่อตั้ง ‘รางวัลวัฒนธรรม เท็ตสึกะ โอซามุ’ ในปี 1997 เพื่อเป็นการอุทิศให้กับบุคลากรที่กระทำการมากมายให้หนังสือการ์ตูนโดดเด่นจนกลายเป็นวัฒนธรรมเฉพาะตัวของประเทศญี่ปุ่นขึ้นมา ปัจจุบันรางวัลจะถูกแยกย่อยเป็นสี่สาขาคือ รางวัลใหญ่ ที่จะมอบให้ผลงานที่โดดเด่นในรอบปี, รางวัลนักเขียนหน้าใหม่ (อาจจะฟังดูสับสนเล็กน้อยแต่ ‘หน้าใหม่’ ในรางวัลนี้อาจจะไม่ใช่ผลงานเปิดตัวของนักเขียนท่านนั้นก็ได้), รางวัลเรื่องสั้นยอดเยี่ยม และ รางวัลพิเศษที่มักจะมอบให้บุคลากรหรือหน่วยงานที่มีความสำคัญต่อวัฒนธรรมมังงะ

รางวัลนี้ยังคนละรางวัลกับ ‘ถ้วยเท็ตสึกะ’ ที่เป็นรางวัลสำหรับนักวาดการ์ตูนหน้าใหม่ของสำนักพิมพ์ Shueisha อีกด้วย #โปรดอย่าสับสน

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Doraemon (NED), Vagabond (NED), Pluto ตามล่านักฆ่าแอนดรอยด์ (NED)

Japan Media Arts Festival เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 1997

ภาพจาก – http://festival.j-mediaarts.jp/en/about/logo/

งานแจกรางวัลด้านวัฒนธรรมที่จัดขึ้นโดย Agency for Cultural Affairs (หน่วยงานวัฒนธรรมแห่งรัฐบาลญี่ปุ่น) เป้าประสงค์จริง ๆ ของตัวงานออกจะเป็นเชิงเผยแพร่วัฒนธรรมป๊อปของญี่ปุ่นให้คนในและคนนอกประเทศได้รู้จักผลงานเหล่านี้มากขึ้น

ตัวรางวัลถูกแบ่งออกเป็นหลายสาขา ซึ่งสาขาหนังสือการ์ตูนนั้นถูกจัดไว้ตั้งแต่งานถูกจัดครั้งแรก จากนั้นรางวัลก็จะแยกย่อยเป็น แกรนด์ไพรซ์ (Grand Prize) หรือรางวัลใหญ่ กับ เอกเซเลนซ์ ไพรซ์ (Excellence Prize) และ รางวัลให้กำลังใจสำหรับศิลปินหน้าใหม่ (New Face Award)

ผลงานที่ได้รับรางวัลนอกจากจะเป็นงานที่มีชื่อแล้วก็มักจะเป็นงานที่มีแนวทางการนำเสนอชัดเจนระดับที่แค่เห็นลายเส้นก็สะดุดตา แถมเนื้อเรื่องก็เด่นเด้งจนโดนใจคนที่อ่านอีกด้วย

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – ยูเมเนส จอมคนพลิกโลก (SIC), Vinland Saga สงครามคนทมิฬ (SIC), โจโจ้ ล่าข้ามศตวรรษ Jojolion (NED)

Manga Taisho เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 2008

ภาพจาก : http://www.ark-gr.co.jp/blog/mangataisho2017/

ความโดดเด่นของรางวัลนี้รายปีเจ้านี้ก็คือการตั้งเป้ามอบรางวัลให้ผลงานที่มีหนังสือการ์ตูนที่มีฉบับรวมเล่มน้อยกว่า 8 เล่ม เพื่อให้การ์ตูนเรื่องใหม่ ๆ ได้เป็นทีรู้จักของคนอ่านทั่วไป ดังนั้นรายชื่อผู้เข้าชิงหรือแม้แต่ผู้ชนะในบางปีจึงฉีกออกจากรางวัลอื่น ๆ และการ์ตูนเหล่านั้นก็มักจะเป็นการ์ตูนที่ผู้คนจดจำได้ในระยะยาว และมักจะถูกดัดแปลงเป็นสื่อประเภทอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นอนิเม, หนังคนแสดง หรือ ซีรี่ส์คนแสดง

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Silver Spoon ซิลเวอร์สปูน (SIC), Otoyomegatari เจ้าสาวแห่งทางสายไหม (SIC), จิฮายะ / Chihaya Furu จิฮายะ (Bongkoch)

Sugoi Japan Award เริ่มจัดงานแจกรางวัลครั้งแรกในปี 2015

ผู้ชนะรางวัล Sugoi Japan Award 2017 / ภาพจาก – http://www.yomiuri.co.jp

การเติบโตของวัฒนธรรมโอตาคุทำให้หนังสือพิมพ์ Yomiuri Shinbun ของประเทศญี่ปุ่น ต้องจัดรางวัลใหม่แยกย่อยออกมาสำหรับผลงานในสาย มังงะ, อนิเม, ไลท์โนเวล และ นิยายแนวบันเทิงคดี (Entertainment Novel) โดยเฉพาะ และรางวัลนี้ยังเป็นการเปิดรับคะแนนโหวตโดยตรงจากผู้อ่าน ต่างจากรางวัลอื่นที่จะมีคณะกรรมการเป็นผู้ตัดสิน ผู้ชนกับผู้ได้เข้าชิงในแต่ละปีจึงไม่ได้เป็นเพียงผลงานที่โดดเด่น แต่ยังการสะท้อนให้เห็นว่าผลงานเหล่านั้นเป็นผลงานที่ได้รับความนิยมจริง ๆ ในปีที่แจกรางวัลด้วย

ตัวอย่างหนังสือการ์ตูนที่เคยได้รับรางวัลนี้ – Attack on Titan ผ่าพิภพไททัน (VBK), One Punch Man (NED), My Hero Academia (SIC)

รางวัลทั้งหมดที่เอามาบอกเล่านี้ก็เป็นส่วนหนึ่งของที่มอบให้ผลงานการ์ตูนในญี่ปุ่นเท่านั้น และครั้งต่อไป เราจะมาเล่าให้ฟังกันต่อว่า ผลงานที่ขึ้นชื่อว่า ‘ได้รับรางวัล’ นอกเหนือจากตัวอย่างที่เรายกมาให้ดูเป็นน้ำจิ้ม ว่ามีเรื่องไหนอีกบ้างที่ได้ตีพิมพ์ในประเทศไทย ซึ่งบางทีคุณอาจจะเคยมองข้ามการ์ตูนเหล่านั้นมาก่อนก็ได้นะ

ถ้าชอบให้ "Like!" เลย

Follow on Twitter !