pokemonAkiba

เรียกว่าเป็นประเด็นที่ทุก ๆ คนต่างให้ความใส่ใจกันเลยทีเดียวสำหรับ Pokemon GO ซึ่งในวันที่ผ่านมานั้นทางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็ได้ทำการจัดงานเสวนา เวที จุฬาฯ เสวนา ครั้งที่สองภายใต้หัวข้อ “Pokemon GO จะพาสังคมไทยไปไหน?” ซึ่งก็เป็นอีกงานเสวนาดี ๆ ที่ทำให้เราได้เห็นมุมมองความคิดของผู้ใหญ่ ต่อเกมที่กำลังเป็นประเด็นประเด็นในด้านปัญหาต่าง ๆ ในไทยอยู่ในตอนนี้ โดยวันนี้ทางทีมงาน Akibatan ก็ได้นำเอาส่วนหนึ่งของงานเสวนามาเล่าสู่กันฟัง จะเป็นอย่างไรมาดูกัน

pokemongo2

มุมมองด้านเทคโนโลยี

ผศ.ดร.วิษณุ โคตรจรัส นักวิชาการด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ และหัวหน้า Lab วิชัยเกม คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ ได้ให้ความเห็นว่า ด้วยพัฒนาการของเทคโนโลยีมือถือ ทำให้ผู้ใช้ในยุคนี้มีอิสระในการเคลื่อนไหวไปมา โดยไม่ตัดจากสภาพออนไลน์

การใช้ Augmented Reality เป็นการนำสิ่งที่เป็น Virtual มาอยู่ในโลกจริง ๆ เกมนี้ก็ไม่ได้เป็นเกมที่แปลกใหม่อะไร เพราะเกมรูปแบบ Location Base ผสมกับ Augmented Reality นั้นมีมาก่อนแล้ว เช่นเกม Ingress ของ บริษัท Niantic ที่ทำมาก่อนพัฒนาเกม Pokemon GO  นี้เอง แต่ที่เราควรมองคือ ความเป็นจริงแท้คืออะไร ในแง่หนึ่งมันก็คือตัวการ์ตูน คาร์แรกเตอร์ที่ปรากฏอยู่ในมือถือ มันไม่เป็นความจริงอะไรเลย แต่อีกแง่หนึ่งคือ มันเป็นปรากฏการณ์ระดับโลก ทุกคนพูดถึง แล้วมันจะไม่เป็นจริงได้อย่างไร

สาเหตุที่ทำไม Pokemon Go ดังแบบเปรี้ยงปร้าง ที่อยากเล่นกันนั้นเพราะเห็นว่ามี “คาร์แรกเตอร์ ดึงดูด” คนเล่นไม่เพียงแค่มาทั้งจากคนที่ดูการ์ตูนและเล่นเกม แต่ด้วยตัวละครก็ทำให้คนทั่วไปสนใจด้วยเช่นกัน การได้เอาชีวิตประจำวันมาผสมกับเกม ก็เป็นสิ่งที่แปลกใหม่สำหรับทุกคน

การเล่น Pokemon GO และผลกระทบทางสังคม

poke0

จากที่ Akibatan ของเราได้ไปฟังมา ก็มีหลายความเห็นหลายมุมมองเกี่ยวกับเกมนี้ แต่มามองย้อนกลับกันก่อน อย่างช่วงที่ Google ได้มีการทำ Google Map และ Google Street ก็มีประเด็นปัญหาด้านจริยธรรม ในเรื่องของการละเมิดความเป็นส่วนตัว บางคนไม่อยากให้หน้าบ้านตัวเองไปโผล่ให้คนในสาธารณะก็มี ทางผู้พัฒนา กับผู้ที่ได้รับผลกระทบก็ต้องมีการปรับความเข้าใจกันเพื่อให้เทคโนโลยีนั้นก้าวต่อไปได้ โดยให้เห็นชอบกันทุกฝ่าย

แล้วโปเกมอนจะละเมิดความเป็นส่วนตัวไหม บางทีก็เข้าไปยังสถานที่ที่หวงห้าม สถานที่ไม่ใช่ที่สาธารนะ อย่างบางวัดก็มีประกาศห้ามจับโปเกมอนในเขตวัดก็มี ตรงนี้เราก็จะมาดูกันว่าผลกระทบในด้านต่าง ๆ จะเป็นอย่างไร

ในด้านของสังคมนั้นจะเป็นเรื่องที่ขึ้นอยู่กับคนแต่ละคน ในฐานะผู้ใช้เทคโนโลยี ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีที่ทำให้เกิดผลดีกับตัวเอง สร้างสรรค์ต่อตัวเอง จะเป็นเชิงบวก แต่ถ้าเล่นเกมจนติดงอมแงมเสียการเสียงาน ควบคุมตัวเองไม่ได้ก็จะเป็นเชิงลบ

คุณพีรธน เกษมศรี ณ อยุธยา หัวหน้าคณะผู้บริหารด้าน คอนเทนต์และมีเดีย บริษัท ทรูคอร์เปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ได้กล่าวว่า เชื่อว่ามีโอกาสมหาศาลในการกระตุ้นธุรกิจตั้งแต่ระดับ SME ไปถึงขนาดองค์กร ยกต่างอย่างร้านค้าในต่างประเทศได้มีการปล่อย Lure เพื่อเพิ่มอัตราการเกิดของโปเกมอนในที่นั้น ๆ ทำให้ดึงดูดคนเข้ามาในร้านเพิ่มขึ้นได้ถึง 75% มองว่าเกมนี้ เหมือนเป็นภาษากลางที่ทำให้คนทุกเพศทุกวัน ต่างสัญชาติ ต่างศาสนา มาคุยในสิ่งเดียวกัน สนุกเหมือนกัน มีปฏิสัมพันธ์กันมากขึ้น โดยไม่มีขอบเขตอะไรมากั้น ผู้พัฒนาก็คงมองอยากให้ในด้านส่วนรวมเป็นเชิงบวกแบบนี้แน่นอน แถมยังสร้างโอกาสด้านค้าขายและพัฒนาสังคมได้อีกมากมาย ขึ้นอยู่กับว่าเราจะนำไปใช้อย่างไรให้เกิดประโยชน์

เชื่อว่า Pokemon GO จะเป็นสิ่งหนึ่งที่จะสามารถส่งเสริมการ เผยแพร่วัฒนธรรมไทยและสถานที่ท่องเที่ยวต่าง กระตุ้นให้เกิดการท่องเที่ยวกันมากขึ้น อยากให้สักวันเรามีไอเดียเป็นเหมือนญี่ปุ่น ที่จะ Pokemon มานำโอลิมปิค เขารู้จักเอาคาแรกเตอร์มาสื่อสารกับชาวโลกได้ ควรจะใช้มันให้มีประโยชน์ปรับตัวกับมัน จิตนาการทำให้เกิดโอกาส ขอเพียงแค่สามารถเรียนรู้จุดเด่นจากปรากฏการณ์ครั้งนี้ และนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้

อีกทั้งยังสร้างความสัมพันธ์ต่างในด้านดีกับผู้คนด้วย อย่างนักกีฬาที่ Rio ก็ยังไปเดินจับโปเกมอน คนที่เห็นพวกเขาโพสท์ใน Social Media ต่าง ๆ ก็มีโอกาสได้เห็นบรยากาศสถานที่ต่าง ๆ ในบราซิลด้วย และยังเชื่อมคนบราซิลกับคนต่างชาติที่มาเยือนให้สนิทกันมากขึ้น สักวันก็อยากจะทำให้เป็นภาษาไทยด้วยเหมือนกัน

ในด้านโทรคมนาคม การใช้แอพพลิเคชันนี้นั้นมีความจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า เป็นการกระตุ้นให้เห็นถึงความต้องการในการใช้สัญญาน 3G และ 4G ที่มากขึ้น ยิ่งมีความต้องการทางเทคโนโลยีในการเสพคอนเทนท์ที่มากขึ้นเท่าไหร่ ก็จะผลักดันให้มีการไขว่คว้าเทคโนโลยีที่ดีขึ้นมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเกิดการพัฒนาต่อไป

คิดว่าคนจะเบื่อไวไหมกับเกมนี้ ก็มองว่าเป็นแค่ก้าวแรก ผู้พัฒนาควรคิดพัฒนาต่อยอดไปอีกหลาย ๆ ปี มีการปรับปรุงให้ก้าวหน้าเข้ากับผู้บริโภคอยู่สมอ มี Roadmap ชัดเจนไม่น่าเป็นห่วงเท่าไหร่ อีกทั้งเป็นสิ่งที่จะเติมความสุขให้กับชีวิตประจำวันด้วย

ผลกระทบในด้านสังคมจิตวิทยากับ Pokemon GO

13925237_1207146869315820_6454813575968363462_n

รศ.ดร พรรณรพี สุทธิวรรณ นักวิชาการได้จิตวิทยาพัฒนาการเด็กและวัยรุ่น คณะจิตวิทยา จุฬาฯ ได้ให้ความเห็นในข้อนี้ว่า “ทำไม Pokemon GO ถึงได้บูมในเวลาสั้น ๆ” นั้นเพราะเกิดจากความคาดหวังจากการฟังปากต่อปากจากผู้ที่ได้เล่นก่อนในหลาย ๆ ประเทศ ก็เลยใจจดใจจ่อว่าจะต้องลองเล่นให้ได้ สังคมไทยนั้นเรียกได้ว่าใจกว้าง เปิดรับสิ่งใหม่ ๆ เข้ามาตลอดเวลา เราเป็นพวกตามเทรนด์ หลาย ๆ คนอาจจะกลัวตกเทรนด์ ถ้าไม่ได้เล่นก็กลัวจะเชย

บางครั้งกระแสก็ทำให้เรา Control ตัวเองไม่ได้แบบช่วงที่เห่อ Furby ตอนนั้นพากันตามกระแส เห่อกันซื้อ แล้วตอนนี้เอา Furby ไปวางไว้ไหนกัน พวกของกินขนมที่ต่อคิวก็เช่นกัน มันจะเป็นกระแสเป็นพัก ๆ แล้วก็เบื่อหายกันไป
นิสัยเสียพวกเราส่วนนึงคือ บางคนก็ไม่ค่อยระวัง ทำอะไรไม่ค่อยมีสติกัน และลืมเรื่องของกาลเทสะ และสิ่งที่เรียกว่าสิทธิส่วนบุคคลไป ถ้าเดินชนกัน คนที่เล่นอาจจะชนแล้วคุยกันขำ ๆ บางคนอาจจะไม่ใช่แบบนั้น เราเป็นสังคมที่หมั่นไส้กันง่าย ทำให้เกิดอุบัติเหตุ เกิดข่าวในแต่ลบต่าง ๆ มากมาย จนอยากให้เกิดการแบนเกมนี้ขึ้น แต่ก่อนที่อยากจะแบนเกมนี้ เราได้มองในภาพรวมก่อนแล้วหรือยัง

สมมติว่าเราเป็นพ่อแม่เด็ก ลูกเราอยากออกจากบ้านไปเล่นโปเกมอน เราได้ยินข่าวในแง่ลบมามากมาย ก็เลยเกิด Concern ไม่อยากให้ลูกเล่น จึงห้ามลูกไม่ให่เล่นโดยบอกว่ามันเป็นเกมที่ไม่ดี เราเป็นห่วงลูกเราก็อยากให้ลูกปลอดภัยจากสิ่งที่น่าจะอันตรายเป็นปกติ

แต่ถ้าเกิดว่าเพื่อน ๆ ในโรงเรียนลูก ได้เล่นกันเกือบหมด แล้วลูกไม่ได้เล่นอยู่คนเดียวล่ะ ลูกจะเกิดคำถามไหมว่า ทำไมพ่อแม่ถึงไม่ให้เล่น เด็ก ๆ เขาอยากได้รับการยอมรับจากเพื่อนเหมือนกันนะ ในทางที่ดีพ่อแม่ควรจะลองเล่นเกมนี้ก่อนแล้วศึกษาพิจารนาเอาเองว่า เกมนี้มันดีไม่ดีอย่างที่ตามข่าวบอกไหม หรือเป็นแค่เกมที่สร้างความบันเทิง สร้างความสัมพันธ์กับครอบครัวและผู้อื่นกันแน่?

ก่อนที่จะไปห้ามไม่ให้เด็กเล่น ก็ควรมีทางออกให้ลูกก่อนว่าถ้าไม่ให้่เล่นแล้วจะทำอย่างไร แทนที่จะอธิบายให้เด็กยังที่มองภาพรวมไม่ได้โดยการไม่ให้เล่น ไม่ให้สนุกกับเพื่อน คำว่า “ไม่ให้เล่น” จะกลายเป็นคำว่า” ไม่รัก” แทน ถ้ายอมให้เด็กเล่น ระหว่างที่เล่นก็เป็นหน้าที่ของเราที่ต้องคอยสั่งสอนว่าอะไรควรไม่ควร ลูกอยากออกจากบ้านไปจับโปเกมอน เราก็ให้เขาไปสิ แล้วเราก็ออกไปกับเขาด้วย เพราะเราสามารถเล่าเรื่องราวต่าง ๆ เพื่อสอนลูกในระหว่างที่กำลังสนุกด้วยก็ได้ เกมนี้มันน่าจะเป็นสิ่งที่เชื่อมความสัมพันธ์ต่อครอบครัว มันเป็นได้ทั้งเรื่องดีและไม่ดี อยู่ที่เราจะปรับยังไงให้เข้ากับครอบครัวเรา

พวกผู้ใหญ่ที่เล่นเกมนี้ก็เช่นกัน ควรเล่นกันแบบมีสติ ไม่ประมาท ผู้ใหญ่บางคนเล่นสู้เด็กไม่ได้ ก็ใช้เงินสู้  ควรถามตัวเองว่า เล่นแล้วมีความสุขไหม แค่ไหนถึงพอ เราก็จะเจอ Balance ในการเล่นของตัวเองได้ แต่ควรคำนึงถึงเรื่องกาลเทศะ กับการละเมิดสิทธิ์ส่วนบุคคล อย่างกำลังสอนอยู่แล้วหยิบมือถือมาจับโปเกมอนก็ไม่ควร

อ. นพ. ภุชงค์ เหล่ารุจิสวัสดิ์ นักวิชาการจิตเวชผู้ใหญ่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ได้เสริมว่า

“เกมสะท้อนหลาย ๆ อย่างในสังคม ทั้งด้านอุบัติเหตุที่เกิดขึ้น ช่วงนี้ที่ยังชุกชุมอยู่ก็เพราะว่าเป็นกระแส อาจจะมีซาไปบ้างเพราะคนได้สัมผัสกันไประดับหนึ่งแล้ว ก็อยู่ที่ความหมกมุ่นของแต่ละคนมากกว่า” เด็กออกไปจับโปเกม่อนนอกบ้านตอนตีสามตีสีมันก็เป็นเรื่องของวินัย มันต่างอะไรจากเด็กแว้นที่ออกไปซิ่งตอนดึก ๆ ? หรือเด็กที่เดินทางตอนดึก ๆ แล้วโดนข่มขืน มันผิดที่อาชญากร หรือเด็ก ?

ถ้าจะให้ใช้โลจิกว่าแบนเกมเพราะทำให้เกิดอุบัติเหตุ ในช่วงสงกรานต์ก็ควรยึดรถให้หมดทุกคันเลย จะแบนเกมมันไม่ใช่การแก้ปัญหา เพราะอีกสักพักมันก็มีเกมอื่นมาแทน ไม่ใช่ใครที่จู่ ๆ จะนิสัยไม่ดี จู่ ๆ เปลี่ยนไปเพราะเกม ๆ เดียว แต่มันมาจากหลาย ๆ ปัจจัย ทั้งตัวเอง ครอบครัว และสังคม

สิ่งที่ควรทำ ไม่ใช่สิ่งที่ควรจะต้องจับจ้องให้เกมนี้เป็นปัญหาสังคม ถ้ามาแล้วสังคมดีก็น่าจะดีใจ ถ้ามาแล้วมีปัญหา ก็ต้องพิจารณาถ้ามันมาแล้วทำให้สังคมพัง ก็มองว่า ก่อนหน้านี้มันดีมาอยู่แล้วเหรอ แค่เกมเดียว จะทำให้สังคมเราพังทลายเลยเหรอ สังคมเราอ่อนแอไปไหม ปัญหาเด็กติดเกม คนติดมือถือมันก็มีมาอยู่แล้ว สิ่งที่น่าจะเป็นปัญหาคือ ความไม่มีเวลา ในการควบคุมตัวเอง หรือการเลี้ยงดูลูกให้มีวินัยในตัวเอง และยอมรับการควบคุมจากภายนอก มากกว่า

มองยังไงเรื่อง กสทช คิดจะแบนเกม Pokemon GO

poke00

นพ. ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา กรรมการคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กคท.) ได้ให้ความเห็นในข้อนี้ว่า

“เป็นเรื่องที่คนไทยคิดไปเองไหม – มันก็มีข่าวกันทั่วโลกกับเรื่องนี้ ในเชิงสังคม
มองว่านี่เป็นเกมแรก ๆ ที่เกิดขึ้นบนโลกนี้ อีกไม่นานก็จะมีแบบนี้ให้เห็นอยู่เรื่อย ๆ อีกนับร้อย เราควรปรับตัวให้อยู่กับมันได้ ไม่ใช่ไปต่อต้านมัน เกมนี้มันก็เหมือนเป็นสนามให้เรา เราเลือกที่จะเดินเอง ถ้าคนมันไม่เดิน สนามมันก็ร้าง เราไปในที่เราอยากไป แต่เราก็ต้องรู้ตัวว่าเราเดินไปไหนด้วย

ตัวเกมในปัจจุบันยังหาความผิดทางกฎหมายไม่เจอ สิ่งทีน่าจะผิดน่าจะเป็นพฤติกรรมการเล่นของแต่ละคนมากกว่า แต่บางทีก็ไม่ควรคิดว่าไม่ผิดกฎหมาย จะทำอะไรก็ได้ อย่างที่ฮิโรชิม่าก็มีการขอร้องให้นำจุดที่เกี่ยวกับความโศกเศร้าในช่วง สงครามโลกออกโลกดิจิตัลไม่มีพรมแดน ถ้าจะแบน จะแบนได้จริงเหรอ อย่างเว็บโป๊ที่ ICT แบน ๆ กัน คิดว่าคนเราหาทางกันดูไม่ได้จริง ๆ เหรอ การแบนไม่น่าเป็นการตอบปัญหา ถ้ามันไม่ดีจริงก็พอมีเหตุผล แต่ถ้ามันไม่ได้เป็นอย่างงั้น ก็ควรตั้งคำถามว่าทำไม

เราควรให้รัฐบาลมาตั้งกำหนดหรือไงว่า ต้องประกาศห้ามเล่น หลังเที่ยงคืน มันเป็นการสร้างภาระหน้าทีกันเกินไปไหม ยังไงผู้พัฒนาเขาก็ ไม่มีการห้ามปล่อยมอนส์เตอร์แค่ในไทยหรอก และถ้าจะแบนก็ต้องแบนเป็นไอพี มันเป็นไปไม่ได้ แทนที่จะต่อต้าน สู้อยู่ร่วมกับเกมนี้ไปดีกว่าไหม

poke2

เรียกว่าจบกันไปแล้วสำหรับสิ่งดี ๆ ที่ได้มีการนำมาพูดคุยกันกับการเสวนาหัวข้อ Pokemon GO จะพาสังคมไทยไปทางไหน ซึ่งก็ถือว่าเป็นอีกงานเสวนาดี ๆ ที่เต็มไปด้วยวาทะแห่งปีประจำปีนี้เลยก็ได้เลยทีเดียว แล้วเพื่อน ๆ มีความเห็นกันอย่างไรบ้างนะ ?