ในประเทศที่ขึ้นชื่อทั้งเรื่องมารยาทและรถไฟ แน่นอนว่ามันก็ต้องมีเรื่องของมารยาทบนรถไฟให้เราได้เรียนรู้อีกด้วย

สิ่งที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ประทับใจเกี่ยวกับรถไฟในญี่ปุ่นนั้น หลัก ๆ มีอยู่ 3 อย่าง คือความสะอาด รวดเร็วตรงต่อเวลา และมารยาทของผู้คนบนรถไฟที่สุภาพกันสุด ๆ แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนในญี่ปุ่นที่จะมีมารยาทดีขนาดนั้น และการที่มีประกาศเกี่ยวกับมาตรฐานมารยาททางสังคมให้เราได้พบเห็นอยู่บ่อย ๆ นั้น ก็มาจากการที่คนญี่ปุ่นเองได้พบได้เห็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของผู้ร่วมโดยสาร (รวมถึงกับชาวญีปุ่นด้วยกันเอง) จนเกิดเป็นการตักเตือนขึ้นมา

ผู้ให้บริการด้านการท่องเที่ยวจากญี่ปุ่น บริษัท Air Trip ได้จัดทำแบบสอบถามผู้ใช้งานเว็บไซต์ของทางบริษัท ว่าพฤติกรรมแบบใดที่พบเห็นบนขนส่งสาธารณะแล้วคิดว่ามันไม่สุภาพ ซึ่งมีผู้เข้าตอบแบบสอบถาม 930 คน (เลือกคำตอบได้หลายอย่าง) ได้ผลออกมาดังนี้

15. อ่านหนังสือเวลาคนแน่น (10.9%)

การเปิดหนังสือพิมพ์อ่าน ที่ต้องใช้พื้นที่นั้นเป็นการรบกวนผู้โดยสารคนอื่น ๆ บนรถแบบไม่ต้องสงสัย แม้แต่ไม่ใช่บนรถไฟก็ตาม หรือแม้แต่หนังสือไซส์เล็กกว่านั้นก็ไม่ควร โดยเฉพาะในเวลาที่ยืนเบียดกันแบบห่างจากคนข้างๆ ในระดับมิลลิเมตร

14. ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ (20%)

แม้บนรถไฟชินคันเซ็นจะมีเบียร์จำหน่าย แต่นั่นมันสำหรับการเดินทางไกล ถ้าเป็นรถไฟประเภทอื่นที่ระยะการเดินทางไม่ได้ไกลขนาดนั้น ทางที่ดีแบบไม่รบกวนคนอื่น คือการลงจากสถานีก่อน แล้วค่อยหาดื่ม

13. รับประทานอาหาร (26.3%)

เป็นพฤติกรรมที่อยู่ในโซนเทา ๆ เช่นเดียวกับการดื่ม เพราะบนรถไฟทางไกลก็มีจำหน่ายข้าวกล่องเสียด้วยซ้ำ ซึ่งนั่นก็ไม่ใช่กับการขึ้นรถไฟใต้ดิน หรือรถไฟที่มีระยะทางสั้น ๆ หลายคนเลือกที่จะอดทนไว้ก่อน หรือถ้าทนไม่ไหวจริง ๆ ขนมที่สามารถกินให้จบได้ในคำเดียว ก็ไม่ใช่ทางออกที่แย่นัก

12. ฉีดพรมน้ำหอมหนัก ๆ (27.6%)

ชาวญี่ปุ่นไม่ใช่ประเภทที่ซีเรียสเรื่องกลิ่นน้ำหอมของคนอื่น แต่ถ้าต้องมาอยู่ตัวติดกันบนรถไฟ มันก็อีกเรื่องหนึ่ง

11. ทิ้งขยะไว้บนรถ (28.2%)

พฤติกรรมแบบนี้ต่อให้เป็นคนไทยด้วยกันเองเราก็ยี้ แต่ในญี่ปุ่นที่ถังขยะไม่ได้มีไว้ให้บริการทุกสถานี จึงควรพกติดตัวกลับไปทิ้งที่บ้านของตัวเอง

10. เมาแล้วมาขึ้นรถ (31.7%)

พอเมาได้ที่ หลายคนก็เริ่มออกอาการ ควบคุมร่างกายไม่อยู่ เริ่มไหลไปตามพื้น แล้วถ้ามันเกิดขึ้นบนรถไฟล่ะ? ผลของมันคือการกินที่นั่งที่ยืนของผู้โดยสารคนอื่น ๆ แถมมีโอกาสจะส่งเสียงดังโวยวาย และยังมีกลิ่นเหล้าติดตัวไปอีก ทางที่ดีหลังดื่มควรถอน หรือไม่ก็รอให้สร่างก่อนค่อยขึ้นรถไฟกลับบ้าน ไม่ก็เรียกแท็กซี่…

9. วิ่งพรวดพราดมาขึ้นรถ (32.2%)

รถไฟญี่ปุ่นโดยปกติแล้วจะตรงเวลาเสมอ จึงเป็นสิ่งที่รู้กันว่ารถไฟจะมาถึงกี่โมง ต้องเตรียมตัว เดินทางมาถึงชานชาลาในเวลากี่โมง ต่อให้วิ่งขึ้นรถมาทันประตูปิด แต่ก็เลี่ยงกับการที่ร่างกายจะไปกระแทกกับคนที่เขาขึ้นมาก่อนแล้วไม่ได้ ฉะนั้นอดทนรอรถเที่ยวต่อไปอีกสักนิด เพื่อความปลอดภัยของตัวเองและผู้โดยสารคนอื่น ๆ

8. ใช้สมาร์ทโฟนตอนคนแออัด (36.3%)

ก่อนหน้านี้เราพูดถึงการอ่านหนังสือไปแล้ว แต่การใช้สมาร์ทโฟนเพื่อฆ่าเวลาตอนอยู่บนรถไฟนี่เป็นเรื่องที่ห้ามกันได้ยากจริง ๆ ซึ่งถ้าเป็นกรณีที่รถไฟคนเบียดเสียดแน่นแล้ว การหยิบสมาร์ทโฟนขึ้นมาใช้งานอาจทำให้ไปโดนคนรอบข้าง หรือในทางกลับกัน ก็อาจถูกคนรอบข้างมองเห็นหน้าจอเช่นเดียวกัน

7. แต่งหน้า (40.5%)

อีกหนึ่งพฤติกรรมที่เป็นปัญหา เพราะคงไม่มีใครรู้สึกดีเวลาที่มีคนข้าง ๆ มานั่งเบียดชิด แถมยังคว้าตลับแป้ง ลิป หรือเครื่องประทินต่าง ๆ ขึ้นมาใช้งาน ต่อให้เป็นเครื่องสำอางที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำ แต่ฝุ่นผงของมันก็รบกวนคนข้าง ๆ ได้

6. ลงจากรถไฟแบบไม่สุภาพ (42.4%)

กลับด้านกันกับเรื่องวิ่งขึ้นรถไฟ คราวนี้เป็นการเดินออกจากรถไฟโดยที่ไม่เอียงตัว ทำตัวให้ลีบ ๆ หรือการเดินออกแบบกระแทกผู้โดยสารคนอื่น ๆ

5. เปิดเสียงหูฟังดังจนลอดออกมา (54%)

จุดประสงค์ของการมีหูฟังส่วนบุคคล ก็เพื่อให้เสียงนั้นอยู่กับตัวผู้ฟังเพียงคนเดียว ไม่ใช่เปิดให้คนอื่นฟังด้วย

4. ถือกระเป๋าแบบเกะกะ (54.1%)

เพราะโครงสร้างร่างกายของมนุษย์นั้นมีพื้นที่ว่างสำหรับการสะพายกระเป๋า หากเป็นเป้ ก็ควรไว้ด้านหน้า รวมถึงกระเป๋าหรือถุงอื่น ๆ ที่บนรถไฟจะมีชั้นวางเหนือที่นั่งเอาไว้ให้บริการอยู่แล้ว

3. คุยโทรศัพท์ (56.3%)

ผู้ให้บริการรถไฟหลายเจ้าในญี่ปุ่นต่างทำเป็นมาตรฐานเดียวกัน ว่าด้วยการหลีกเลี่ยงไม่คุยโทรศัพท์บนรถไฟ ถึงจะมีสายเข้ามา สิ่งที่ทำได้คือการรีบรับสายแล้วบอกปัดไปว่ากำลังอยู่บนรถไฟไว้จะโทรกลับ เพราะคาดว่าการคุยโทรศัพท์ครั้งหนึ่งอาจจะลากยาวจนก่อความรำคาญให้คนอื่นได้

2. คุยกันเสียงดัง (58.5%)

ต่อให้ไม่คุยโทรศัพท์ แต่คุยกันกับคู่สนทนาที่อยู่ต่อหน้า ไม่ว่าจะเพื่อนฝูงหรือใครก็ตาม ก็ยังมีคนที่ไม่อยากจะรู้สึกว่าตัวเองถูกยัดเยียดให้ฟังเรื่องที่คนอื่นเขาพูดกัน (แม้จะไม่ได้พูดกับตัวเองก็ตาม)

1. นั่งกินที่ (72.8%)

ว่าด้วยที่นั่งบนรถไฟที่ส่วนใหญ่จะเป็นเก้าอี้แบบเดี่ยวแต่วางติด ๆ กัน ซึ่งเก้าอี้เหล่านี้ถูกออกแบบมาให้สำหรับใช้นั่ง 1 คนต่อ 1 ที่นั่ง ฉะนั้นการนั่งแล้วถ่างขา หรือโน้มเอียงไปทางใดทางหนึ่ง ก็ก่อความรำคาญให้กับคนรอบข้างได้เช่นกัน รวมถึงการนั่งไขว่ห้างและเอากระเป๋าวางไว้บนที่นั่งว่าง ๆ อีกด้วย

อาจจะดูเยอะ แต่หลายสิ่งหลายอย่างเกิดขึ้นจากการมองว่ารถไฟโดยสารนั้นเป็นพื้นที่สาธารณะที่ใครต่อใครจะเข้ามาก็ได้ และคงไม่ได้เข้ามาเพื่อต้องมาทนโดนเบียด โดนยัดเยียดให้ฟัง ให้ดม ให้มองเห็นในสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ ฉะนั้นการศึกษาและจดจำพฤติกรรมต้องห้ามเหล่านี้เอาไว้จึงเป็นสิ่งสำคัญ แต่ถ้าหากเผลอพลาดพลั้งขึ้นมา คำขอโทษอย่าง “ซุมิมะเซ็น (すみません)” ก็ยังคงใช้เพื่อกล่าวขอโทษคนที่เขาเดือดร้อนได้อยู่

Source: Air Trip via SoraNews24
Images: Irasutoya