มืดมนจนคนข้างในที่ทำงานอยู่ยังนึกสงสัยขึ้นมาว่า “อะไรที่ทำให้ฉันชอบอนิเม?” ด้วยความท้อแท้

ถึงจุดนี้คงเรียกได้ว่าเป็นที่รู้กันดีแล้ว ว่าสายงานในวงการผลิตอนิเมะนี้ถือได้ว่าเป็นงานที่ใช้ชั่วโมงทำงานมากจนเหลือเชื่อ แม้ญี่ปุ่นจะขึ้นชื่อเรื่องการทำงานล่วงเวลากันเป็นปกติอยู่แล้ว แต่ในสายงานนี้อาจจะเรียกได้ว่ามากเป็นพิเศษเลยก็เป็นได้

แต่ถึงบอกว่ามากแล้วมันมากแค่ไหนกันนะ ด้วยเหตุนี้ทาง Janica หรือ Japan Animation Creators Association ก็ได้จับมือกับ Dai Nippon Printing เพื่อร่วมกันหาคำตอบสภาพการทำงานในวงการผู้ผลิตอนิเมะ โดยได้ทำการรวบรวมข้อมูลจากผู้ร่วมตอบแบบสอบถามทั้งหมด 382 ราย ซึ่งมีทั้งนักวาด, แอนิเมเตอร์, นักเขียนบท, ผู้กำกับ, ทีมตัดต่อ และโปรดิวเซอร์ โดยที่มีทั้งหมด 312 ที่ได้เปิดเผยชั่วโมงทำงานของพวกเขาออกมาซึ่งมีค่าเฉลี่ยถึง 230 ชั่วโมงต่อเดือน

สมมติว่าใน 1 เดือนพวกเขาต้องทำงานทั้งหมด 20 วัน ก็จะตีได้ว่าใน 1 วันทำงานพวกเขาต้องทำงานมากถึง 11.5 ชั่วโมง วิธีเดียวที่จะให้ 230 ชั่วโมงนั้นถูกจัดสรรให้อยู่ในรูปแบบการทำงนปกติที่ใช้เวลาเพียง 8 ชั่วโมงต่อวัน ก็คงจะมีแต่การที่พวกเขาต้องทำงานถึง 29 วันใน 1 เดือน หรือก็คือทั้งเดือนได้หยุดแค่ 1 – 2 วันเท่านั้นเอง

และเมื่อมาดูทางด้านการเงินก็มีผู้ร่วมตอบแบบสอบถาม 360 รายที่ได้เปิดเผยข้อมูลรายได้จากงานของพวกเขาโดยมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.4 ล้านเยน หรือประมาณ 1.3 ล้านบาทต่อปี ซึ่งจำนวนเงินก็อาจจะไม่แย่เท่าไรถ้าคุณไม่ห่วงเรื่องชั่วโมงทำงาน แต่ว่าค่าเฉลี่ยไม่ใช่สิ่งที่บอกว่าทุกคนจะสามารถไปถึงในระดับนี้ได้ โดยจากข้อมูลทั้งหมดพบว่าร้อยละ 40 ของผู้ร่วมตอบแบบสอบถามได้รับรายได้ต่ำกว่า 3 ล้านเยน หรือประมาณ 9 แสนบาทต่อปี

แม้จะเป็นเรื่องที่เห็นจนชินแล้ว กับการทำงานมากแต่ได้เงินน้อย อาจถือเป็นเรื่องปกติของหลายส่วนงานในวงการบันเทิง ซึ่งผู้คนมากมายที่เลือกจะเดินในเส้นทางนี้ก็ไม่ได้เลือกเพราะคิดว่าเป็นทางลัดสู่ความร่ำรวย หรือคิดว่ามันจะเป็นงานสบาย ๆ ไร้แรงกดดันแต่อย่างใด แต่เป็นเพราะความรักที่พวกเขามีต่อการได้สร้างสรรค์ผลงานเหล่านี้ แม้ความรักนี้อาจไม่หอมหวานนัก กลับกันมันอาจขมอมเปรี้ยวเมื่อต้องเจอปริมาณงานมหาศาล มีผู้ร่วมตอบแบบสอบถามที่เป็นแอนิเมเตอร์หญิงอายุอยู่ในช่วง 20 ปีรายหนึ่งได้บอกว่า “กำหนดการงานของพวกเราแน่นพอจะทำให้หัวหมุนได้เลย” และ “ในทุกๆ วัน ฉันต้องกินอย่างประหยัดสุด ๆ แล้วก็ตะบี้ตะบันทำงานอย่างสุดตัวเพื่อให้งานเสร็จ และสุดท้ายก็มานั่งคิดว่า ‘อะไรกันที่ฉันรู้สึกชื่นชอบในอนิเมะ? ทำไมฉันยังทนอยู่ในวงการนี้ได้กันนะ?’ บางทีฉันเองก็ไม่สามารถหาคำตอบได้เหมือนกัน เพราะฉันต้องทุ่มทั้งแรงกาย และแรงใจทั้งหมด รวมไปถึงเงิน และเวลาของตัวเองให้กับงาน”

ความรู้สึกคล้าย ๆ กันนี้ก็เกิดขึ้นกับแอนิเมเตอร์ชายชาวต่างชาติ ที่ตอนช่วงอายุ 20 ปี ได้ย้ายมาอยู่ญี่ปุ่นในฐานะนักเรียน จากความรักที่มีต่ออนิเมะสุดท้ายก็ได้เข้าทำงานในสายงานนี้ โดยเข้าได้บอกว่า “ผมไม่เคยได้ทำงานในซีรีส์อนิเมะที่ผมชอบเลยสักครั้งเดียว” และ “ตารางงานของผมมันยุ่งสุด ๆ และผมไม่มีเวลาแม้แต่จะฝึกฝนหรือพัฒนาทักษะการวาดภาพของผมเลยสักนิด… หนำซ้ำรายได้ก็น้อยถึงขนาดที่ว่าผมมีเงินแค่พอให้ซื้อของใช้ทั่วไป และแทบไม่มีเหลือไว้ทำประกันชีวิต หรือเก็บออมไว้เลี้ยงตัวเองตอนแก่ได้เลย”

แต่มันก็ยังมีสิ่งที่ดีอยู่บ้างในคำตอบที่ได้กลับมา โดยจากผลสำรวจที่ทาง Janica ได้จัดทำเมื่อช่วงปลายปีที่แล้ว แอนิเมเตอร์ชาวต่างชาติคนนั้นบอกว่าความลำบากในการทำงานของเขา ค่อนข้างจะมีแนวโน้มที่พัฒนาไปในทางที่ดีขึ้นในช่วงที่ผ่านมา และหวังว่ามันจะพัฒนาแบบนี้ไปเรื่อย ๆ แต่ถึงแม้การพัฒนาจะเกิดขึ้นแล้ว แต่อย่างไรตอนนี้งานในสายงานนี้ก็ยังเรียกได้ว่าเป็นงานที่ยากลำบากต่อการเลี้ยงชีพอยู่ดี

Sources: Bengoshi.com via Yahoo! Japan News, SoraNews24