ในยุคที่การเหมารวมกลายเป็นเรื่องพิสดาร เพราะความหลากหลายมีมากขึ้น เบื้องหลังความคาดหวังทั้งหลายในบทบาททางเพศนี้ มีอะไรซ่อนอยู่หรือเปล่านะ?

Otoko wa Tsurai yo เป็นซีรีส์ญี่ปุ่นที่ออกอากาศมาอย่างยาวนานที่สุดเรื่องหนึ่ง โดยเป็นเรื่องราวของ โทระซัง คนเร่ขายของผู้ไม่มีหลักแหล่ง และมักจะไม่ค่อยสมหวังกับการเดินทางไปสู่แฮปปี้เอนดิ้ง อย่างที่เขาควรจะได้รับสักเท่าไร โดยชื่อเรื่องแปลได้ว่า “เป็นผู้ชายนี่ลำบากจัง” ซึ่งสำหรับชายญี่ปุ่นบางส่วน ก็คิดว่าชีวิตของพวกเขาเป็นแบบนั้นเหมือนกัน

เมื่อไม่นานมานี้ทาง Lean In Tokyo ได้จัดทำแบบสำรวจโดยสอบถามชายชาวญี่ปุ่น 309 คน ว่าพวกเขาเคยคิด หรือรู้สึกว่าชีวิตของพวกเขานั้นช่างแสนเจ็บปวด หรือเคยมีช่วงเวลาที่ยากลำบากอันเนื่องมาจากแนวคิดฝังหัวที่ว่าผู้ชายต้องทำ ต้องเป็นแบบนี้ ๆ รวมถึงความกดดันที่ต้องทำให้ได้ตามความคาดหวังเหล่านั้นกันบ้างไหม ซึ่ง 17% ตอบว่าพวกเขารู้สึกอยู่บ่อย ๆ ว่าชีวิตมันยากลำบากแค่เพราะเกิดเป็นผู้ชาย ในขณะที่อีก 34% บอกว่ารู้สึกแบบนั้นแค่บางครั้งบางคราวเท่านั้น

และเมื่อถามพวกเขาถึงเรื่องที่ทำให้รู้สึกว่าชีวิตการเป็นชายนั้นยากที่สุด ภาพรวมของคำตอบที่มาเป็นอันดับหนึ่งก็คือ “งานใช้แรงงาน หรืองานอันตรายถูกมองว่าเป็นเรื่องที่ผู้ชายควรเป็นฝ่ายทำ” ซึ่งมีผู้ที่ตอบประมาณนี้มากถึงเกือบ 1/4 ของทั้งหมด

แต่เมื่อนำคำตอบมาแบ่งตามช่วงอายุแล้วก็พบว่าคำตอบนี้ส่วนใหญ่มาจากกลุ่มชายที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป แต่ทางฝั่งกลุ่มอายุระหว่าง 20 – 39 ปีกลับคิดว่าเรื่องยากลำบากที่สุดในชีวิตความเป็นชายของพวกเขาคือ “การถูกคาดหวังว่าจะต้องเป็นคนจ่ายเงินทุกอย่างระหว่างเดท รวมไปถึงต้องเป็นคนวางแผนทั้งหมดด้วย”

ในขณะเดียวกันกลุ่มชายอายุช่วง 40 และ 50 ปีจะมีความกังวลในด้านของการเงินในแบบที่แตกต่างกันออกไป อย่างเช่นการบอกว่าชีวิตความเป็นชายยากเพราะ “การถูกคาดหวังว่าจะต้องเป็นคนที่ทำงานเต็มเวลา จนกว่าจะถึงวัยเกษียนในฐานะพนักงานทั่วไป” คำว่าพนักงานทั่วไป หรือ Seishain ในญี่ปุ่นนั้นมีความหมายว่าพนักงานที่มีสถานะเป็นพนักงานประจำของบริษัท ที่ถึงแม้ว่านั่นจะทำให้พวกเขามีความมั่นคงในการงาน และรายได้มากกว่าพนักงานสัญญาจ้าง แต่สิ่งที่พวกเขาต้องแลกไปก็คืออิสระที่จะยืนหยัดเพื่อได้มาซึ่งการทำงานที่สมดุลกับการใช้ชีวิตนั่นเอง ทำให้พวกเขามักจะต้องเจอการทำงานล่วงเวลาแบบไม่ได้โอที งานสังสรรค์นอกเวลางานที่ปฏิเสธไม่ได้ไปจนถึงกิจกรรมอันไม่น่าเป็นที่พอใจเท่าไหร่ที่แม้จะไม่เกี่ยวกับงานตรงๆ แต่ก็เกี่ยวกับการเป็นพนักงานเงินเดือนในญี่ปุ่น

ในอีกด้าน กลุ่มชายอายุช่วง 20 ปี และ 60 ปีขึ้นไปได้อธิบายความเจ็บปวดของพวกเขาไว้ว่า “มันเป็นเรื่องยากลำบาก เมื่อการที่เราจะพูดจะบอกเรื่องที่กังวลอยู่ในใจออกไปตรง ๆ กลับกลายเป็นเรื่องน่าละอาย และแสดงถึงความอ่อนแอ” ซึ่งเป็นเหตุผลอันดับสองในกลุ่มอายุ 20-29 ปี และเป็นอันดับสามร่วมในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป แต่ไม่ปรากฏในอันดับต้น ๆ ของช่วงอายุอื่น

ในส่วนของคำถามที่ว่าอะไรเป็นสิ่งที่จะทำให้รู้สึกว่าชีวิตการเป็นชายง่ายขึ้นนั้นคำตอบส่วนใหญ่ออกมาเป็น “ส่งเสริมวัฒนธรรมที่ยอมรับสไตล์การทำงานที่หลากหลายยิ่งขึ้น” และ “ส่งเสริมวัฒนธรรมที่ให้ความเคารพต่อตัวแต่ละบุคคลมากยิ่งขึ้น”

และจากผลสำรวจทั้งหมดก็มีสถิติที่ถือได้ว่าเป็นเรื่องดีอยู่เช่นกัน นั่นก็คืออัตราส่วนผู้ที่รู้สึกว่าชีวิตการเป็นชายนั้นยากลำบากค่อนข้างจะเปลี่ยนแปลงไม่มากในช่วงอายุ 20-49 ปี และลดลงเป็นอย่างมากในช่วงอายุ 50 ปีขึ้นไป
● อายุ 20-29: 53%
● อายุ 30-39: 52%
● อายุ 40-49: 56%
● อายุ 50-59: 41%
● อายุ 60 ขึ้นไป: 38%

นอกจากนี้ก็มีเพียง 2% ในช่วงอายุ 50 ปี และ 8% ในช่วงอายุที่มากกว่าเท่านั้นที่บอกว่าชีวิตการเป็นชายของพวกเรา “ยากลำบากอยู่บ่อยๆ” ซึ่งถือได้ว่าเป็นตัวเลขที่น้อยกว่าครึ่งหนึ่งของช่วงอายุอื่นเลยทีเดียว หรืออาจจะพูดได้ว่าการเวลาทำให้ชายญี่ปุ่นเติบโต และเรียนรู้ที่จะรับมือกับมันได้ดีขึ้น

Source: Lean In Tokyo via SoraNews24